Public Enemies

Middelmatig
Public Enemies
22/07/2009
2009
langspeelfilm
140 minuten
Actie

verdeler

U.I.P.

acteur/actrice (7)

Johnny Depp Johnny Depp →  John Dillinger
Christian Bale Christian Bale →  Melvin Purvis
Lili Taylor Lili Taylor →  Sheriff Lillian Holley
Marion Cotillard →  Billie Frechette
Billy Crudup →  Hoover
Stephen Graham →  Baby Face Nelson
Giovanni Ribisi →  Alvin Karpis

regisseur (1)

Michael Mann
Public Enemies

Het is niet de eerste keer dat het doen en laten van bankovervaller John Dillinger (1903 – 1933) en zijn cohorten uit de filmische doeken wordt gedaan, en het zal waarschijnlijk ook niet de laatste zijn. De bekendste adaptatie dusver was John Milius’ “Dillinger” uit 1973, maar stilist Michael Mann ziet het met “Public Enemies” ambitieuzer en hangt de teloorgang van de gangster op aan de opkomst van het FBI en aan de invloed die het allemaal had op de georganiseerde misdaad. Een paar dichterlijke vrijheden niet te na gesproken, volgt de film de historische gebeurtenissen vrij accuraat. Oorspronkelijk zou de research van Bryan Burroughs dienen als basis van een door Robert De Niro’s productiemaatschappij geproduceerde miniserie op HBO. Dat project viel echter in het water, deels omdat Burroughs liever een non-fictieboek over de woelige gangstertijden schreef dan een scenario. Michael Mann kocht de rechten over en begon in 2007 aan zijn adaptatie. Oorspronkelijk zou Leonardo DiCaprio de rol van Dillinger vertolken, maar uiteindelijk belandde die in de schoot van Johnny Depp (de rol, niet DiCaprio).

Michael Mann stopt heel wat tijd en energie in het zorgvuldig reconstrueren van Amerika’s golden thirties. Waar mogelijk filmde hij op de plaatsen waar alles zich afspeelde, en Mann probeerde sowieso om niet te filmen op soundstages maar in bestaande gebouwen. Dat alles om de authenticiteit te verhogen. Dat de cineast meermaals flirt met wat zich gemakkelijkerwijze laat omschrijven als ‘grote cinema’ hoeft dan ook niet te verbazen. Dat het bij flirten blijft, wel. “Public Enemies” slaagt er immers niet in om echt te overdonderen of te beklijven. Misschien omdat het allemaal wat te koel en te berekend is ?  Of is het omdat Mann veel hooi op de verhaalvork neemt, maar slechts op weinig gebeurtenissen of personages echt diep ingaat ?  Johnny Depp mag dan wel enigmatisch en charismatisch zijn in de rol van Dillinger, het personage levert noch sympathie noch antipathie op. En Mann komt nooit echt verder dan het verbinden van de te verwachten genreclichés en de geschiedkundige feiten.

Public Enemies

“Public Enemies” concentreert zich uitsluitend op de teloorgang van Dillinger, en niet zozeer op het begin van zijn ‘carrière’ als brutale bankovervaller. Wie wil weten wat zijn achtergrond is of hoe hij in de misdaad verzeilde, installeert zich maar beter met een goed geschiedenisboek in de sofa, of met het wereldwijde web voor het raam. Op dat vlak vertoont “Public Enemies” wat gelijkenissen met “The Assassination Of Jesse James By The Coward Robert Ford”. Ook daar werd de dood van een beruchte Amerikaanse crimineel (annex volksheld) uit de doeken gedaan zonder dat de film een echte biopic was. Dillinger voerde de overvallen uit met heel wat beruchte companen zoals Baby Face Nelson en Harry Pierpont, die allemaal als figuranten de revue passeren. Parallel hieraan lopen de pogingen van J. Edgar Hoover om een federale misdaadbestrijding op poten te zetten. En wordt Dillinger rechtover “G-man” Melvis Purvis (Christian Bale) gezet, wiens taak het is om Dillinger bij de lurven te vatten.

Dat Mann knipoogt naar of leentjebuur speelt bij zijn eigen “Heat” is ietwat onvermijdelijk. Waar De Niro en zijn bende in het hedendaagse Los Angeles grof geschut bovenhaalden om overvallen te plegen, ratelen de tommy guns in “Public Enemies” dat het een lieve lust is. Bij een sleutelscène (een nachtelijke schietpartij bij een barak waarbij het spervuur bijna een kwartier duurt) is de wens om zelf dekking te zoeken achter de rugzit van de stoel op de voorgaande rij meer dan reëel.

Public Enemies

Mann kan filmen, zoveel is zeker. Let in die optiek ook op de finale waarin Dillinger wordt neergeschoten bij het verlaten van een bioscoop waar hij zich “Manhattan Melodrama” met Clark Gable en William Powell liet welgevallen. Jammer dat “Public Enemies” geen cinema is die echt van de sokken blaast en dus geenszins een moderne klassieker is. Wat gezien het potentieel en de finesse waarmee de film is gemaakt toch tot de mogelijkheden behoorde.

Alex De Rouck
Weekend Box Office VS
03-07-2009 Plaats 3 $ 25.271.675
10-07-2009 Plaats 4 $ 13.794.240
17-07-2009 Plaats 7 $ 7.748.235
24-07-2009 Plaats 9 $ 4.352.650
Totale weekend omzet VS: $ 51.166.800

Synopsis

Niemand kon Dillinger en zijn bende stuiten. Geen bajes kon hem vasthouden. Zijn ontwapendende charme en z’n gedurfde ontsnappingen maakten hem geliefd bij vrijwel iedereen, van zijn vriendin Billie Frechette (Cotillard) tot de gewone Amerikaanse burgers die een hekel hadden aan de banken die hen tot de nek toe in een recessie gebracht hadden.

De avonturen van Dillingers bende, later ook met de psychopaat Baby Face Nelson (Stephen Graham) en Alvin Karpis (Giovanni Ribisi), werden door veel mensen in extase gevolgd. Hoover (Billy Crudup) wilde met het oppakken van de bandiet dolgraag van zijn onderzoeksbureau een nationale politiedienst maken, de latere FBI. Hij riep Dillinger uit tot Staatsvijand Nummer 1 en liet de jacht leiden door Purvis, de opvallende “Clark Gable van de FBI.’’

Dillinger en z’n bende zijn qua slimheid en vuurkracht de mannen van Purvis steeds de baas tijdens wilde achtervolgingen en schietpartijen. Purvis laat ten einde raad een stel ex-sheriffs uit het Wilde Westen komen (die hij omdoopt tot agenten). Bovendien zorgt hij er op geraffineerde wijze voor dat enkele mensen verraad plegen, zoals de beruchte “Lady in Red’’ en misdaadbaas Frank Nitti uit Chicago. Eindelijk slagen Purvis, de FBI en hun nieuwe revolverhelden erin Dillinger steeds meer in het nauw te brengen.