Zwartboek - Black Book

Bijna zeer goed
Zwartboek - Black Book
29/11/2006
2006
langspeelfilm
145 minuten
thriller

verdeler

Alternative films

acteur/actrice (9)

Carice Van Houten →  Rachel Steinn
Sebastian Koch →  Ludwig M?ntze
Thom Hoffman →  Hans Akkermans
Halina Reijn →  Ronnie
Waldemar Kobus →  G?nther Franken
Derek De Lint →  Gerben Kuipers
Christian Berkel →  Kautner
Dolf De Vries →  Wim Smaal
Peter Blok →  Van Gein

regisseur (1)

Paul Verhoeven

producent (6)

San Fu Maltha
Jens Meurer
Teun Hilte
Jos van der Linden
Frans van Gestel
Jeroen Beker
Zwartboek - Black Book

Alsof de tijd is blijven stilstaan... Paul Verhoevens terugkeer naar Nederland (zijn laatste Nederlandse film, De Vierde Man, was anno 1983 het visitekaartje waarmee hij naar Hollywood vertrok) resulteert in een ouderwets lekkere verzetsthriller waarin alle clichés van het genre gekneed worden tot een zeer onderhoudend geheel.

Dat het allemaal mooi oogt, mag geen verrassing zijn: Zwartboek is met een budget van 16 miljoen euro de duurste Nederlandse film ooit. Voeg daar nog een ijzersterke centrale vertolking bij van Carice Van Houten en je hebt een stevige mainstreamprent met genoeg elementen om een groot en zeer gediversifieerd publiek te bereiken. Dat Verhoeven zowel het overvloedige naakt als de vele geweld- en actiescènes functioneel houdt en niet bewust schockeert of schoffeert spreekt ditmaal zeker in zijn voordeel.

Zwartboek - Black Book

Nederland, 1944. Heel wat Joden proberen een veilig onderkomen te vinden voor de op de loer liggende nazi's. Sommigen doen dit op eigen houtje, anderen rekenen op de goodwill van Nederlandse burgers die lak hebben aan de Duitse bezetter. De Joodse zangeres Rachel Stein heeft schijnbaar geluk, tot wanneer de boerderij waar ze verblijft bij een Duitse luchtaanval compleet wordt vernietigd. Via via (en na een dramatische passage waarin ze moet toezien hoe haar familie om het leven komt) komt ze bij het Nederlandse verzet terecht, geleid door de vaak ambigue Gerben Kuipers (Derek De Lint) en scherpschutter Hans Akkermans (Thom Hoffman). Haar vrouwelijke charmes komen al direct van pas wanneer ze tijdens een treinreis toevallig in contact komt met Gestapo-officier Müntze. Wanneer de zoon van Gerben wordt gearresteerd, en Müntze kan beslissen over het leven en de dood van de jongen, groeit Rachel Stein onder de naam Ellis De Vries tot een regelrechte Mata Hari. Met gevaar voor eigen leven infiltreert ze in de plaatselijke nazi-afdeling, en ze ontdekt al gauw dat de grens tussen goed en kwaad zeer dun is, zowel in het Duitse als Nederlandse kamp...

Met de stelling dat het Nederlandse verzet ook een graantje meepikte van willoze slachtoffers in de Tweede Wereldoorlog, tonen Verhoeven en scenarist Gerard Soeteman (met wie Verhoeven destijds onder meer het vergelijkbare Soldaat Van Oranje realiseerde) aan dat oorlog een smerig gebeuren is, en dat sommige goede ook slecht waren. Niet echt een verrassend gegeven natuurlijk, en als veroordeling of terechtwijzing schiet Zwartboek dan ook zijn doel voorbij.

Zwartboek - Black Book

Als goedgemaakte oorlogsthriller scoort hij echter op heel wat vlakken. Het verhaal bevat heel wat knap in beeld gebrachte twists en loopt nergens dood. Zowel de actie als het 'speelse bloot' (oude vos Verhoeven zal op dat gebied wel nooit zijn streken verliezen) stuwen de film vooruit, en hoofdrolspeelster Carice Van Houten steelt nagenoeg de hele film als ondernemende spionne. Door het als raamvertelling in te kaderen (die begint en eindigt in Israel anno 1956) slaagt Verhoeven er trouwens ook nog in om met een bittere coda te eindigen (let op het slotbeeld!).
Knappe film, en ontegensprekelijk stukken beter dan het gros van de prenten die Verhoeven de voorbije jaren in Amerika realiseerde. Al was het inmidels toch ook al weer van 2000 (Hollow Man) geleden dat hij er nog achter de camera plaatsnam.

Alex De Rouck

Synopsis

Zomer 1944. Als het onderduikadres van de mooie Joodse zangeres Rachel Steinn per ongeluk wordt gebombardeerd besluit ze om mee te gaan met een groep Joden die de Biesbosch willen overstoken naar reeds bevrijd gebied. De boot stuit echter op een Duitse patrouille en alle vluchtelingen worden op een brutale wijze afgeslacht. Alleen Rachel kan ontsnappen. Ze sluit zich aan bij het verzet en weet als Ellis de Vries aan te pappen met de hoge Duitse SD-Officier Müntze. Die is erg onder de indruk van haar charme en biedt haar een baan aan. Het verzet heeft ondertussen het plan opgevat om een groep gevangengenomen verzetsleden te bevrijden met de hulp van Ellis. Maar dat mislukt jammerlijk door toedoen van een verrader. Ellis wordt zowel door het verzet als door de Duitsers als schuldige aangewezen. Met Müntze aan haar zijde duikt ze weer onder en samen wachten ze het einde van de oorlog af. De bevrijding brengt Ellis geen vrijheid, zelfs niet wanneer ze de echte verrader weet te ontmaskeren.

Eén van de 22 films binnen Competitie op het Filmfestival van Venetië 2006.

Eén van de 14 films uit de 'Officiële Selectie' van het Filmfestival van Gent (2006)

Zie ook: Zwartboek (DVD)