Entre Les Murs

Bijna zeer goed
Entre Les Murs
01/10/2008
2008
langspeelfilm
128 minuten
Drama

Verdeler

CinéartCinéart

acteur/actrice (15)

François Bégaudeau →  François
Nassim Amrabt →  Nassim
Laura Baquela →  Laura
Juliette Demaille →  Juliette
Dalla Doucure →  Dalla
Arthur Fogel →  Arthur
Cherif Bounaïdja Rachedi →  Cherif
Damien Gomes →  Damien
Louise Grinberg →  Louise
Qifei Huang →  Qifei
Franck Keïta
Wei Huang
Agame Malembo-Emene
Henriette Kasarhuanda
Lucie Landrevie

regisseur (1)

Laurent Cantet
Entre Les Murs

Maatschappelijke problemen filmisch aankaarten of duiden is niet altijd makkelijk. Open valkuilen, sensatiegejaag, paternalistisch gezwaai met het vingertje, … allemaal gevaren die om de hoek loeren. Zelfs bij goede films. Ken Loach bedient zich steevast van hetzelfde sociale ellende-stramien om zijn oeuvre te kleuren, anderen (zoals recentelijk bv. “La Zona”) rekenen op een thrillerstructuur om hun slag thuis te halen, … En dan zijn er die witte merels die nauwelijks bijkleuren en de essentie zo eerlijk als Pinocchio met een korte neus op het witte doek neerpoten. Waarbij je na een tijd niet meer merkt dat het ‘maar’ een film is, maar je jezelf een vlieg voelt die op de muur zit mee te kijken naar een stukje leven zoals het is. Een prent die daar met grote onderscheiding in slaagt (en die er met vriendelijke groeten van Sean Penn ook de Gouden Palm in Cannes mee in de wacht sleepte) is “Entre Les Murs”.

Regisseur Laurent Cantet richt zijn camera op een ‘probleemschool’ in een Parijse buitenwijk, en haalt daarmee de krantenkoppen van 2005 terug onder de aandacht, toen rellen tussen de jongeren en de politie het internationale nieuws kleurden. “Entre Les Murs” laat de rellen en de opschudding voor wat ze waard zijn, en toont hoe de smeltkroesjongeren zich tijdens de schooluren moeten zien te redden in een wereld waarvan ze vaak denken dat die hen niet begrijpt of die ze toch niet volledig als de hunne beschouwen.

Entre Les Murs

“Entre Les Murs” laat het allemaal vertellen en vertolken door mensen met eerstelijnsinformatie. François Bégaudeau was zelf leraar in een middelbare school in Parijs (momenteel is hij journalist en auteur) en schreef in 2006 een roman over zijn ervaringen. De roman kwam onder aandacht van Cantet die al een tijdje een film wou maken die zich afspeelde in een school. Cantet is niet vies van ‘krantenkopcinema’ en regisseerde eerder reeds het werkloosheidsdrama “L’emploi du temps”. Cantet stelde zich echter niet tevreden met het zomaar verfilmen van Bégaudeaus roman. Hij vroeg of Bégaudeau ook zelf mee het scenario wou bewerken en of de ex-leraar ook zichzelf kon vertolken, kwestie van de zaken zo levensecht mogelijk te maken. Een slimme vondst: met eender welke professionele (bekende) acteur in de hoofdrol wordt de muur tussen realiteit en fictie immers finaal doorbroken. Bovendien blijkt Bégaudeau uitstekend op het scherm te plakken. Zijn passie voor zijn rol en het leraarsvak druipt van het scherm en is de eerste reden dat deze babbelfilm één van de opvallendste biosbezoekjes van dit jaar is. De tweede reden zijn de circa vijftienjarige leerlingen. Ook zij zijn allemaal niet-professionele acteurs die echt school lopen in Parijs. In tegenstelling tot Bégaudeau spelen zij wel een rolletje, ongetwijfeld wel een waar ze ongetwijfeld een flink deel van zichzelf inleggen. Het scenario werd half uitgeschreven, half geïmproviseerd. Op zich wordt er in “Entre Les Murs” (dat zich volledig binnen de schoolmuren afspeelt) veel geleuterd, maar babbelen wordt hier tot een kunst verheven. Twee uur lang vormen de schoolmuren een territorium waarin Bégaudeau en zijn leerlingen tonen dat maar weinig zaken echt zwart of wit zijn. Geen enkele (re)actie wordt voor dramatisch effect uitgemolken: alle situaties zijn levensechte faits divers die samengebundeld worden tot een film die met minimale middelen maximum effect bereikt.

“Entre Les Murs” toont aan dat het leraarschap een nobel beroep is, en dat het af en toe ook een levende hel is. Dit gebeurt zonder sensatie of getrokken “Blackboard Jungle”-messen: het zijn gewone frustraties van alledag die voor de merde zorgen. Cantet en Bégaudeau gaan ook niet aan de goede kant voorbij: tijdens de scènes in de klas spat de levensvreugde vaak van het doek, en Bégaudeaus grimassen tijdens de meer geanimeerde momenten tonen aan dat de grens tussen positieve en negatieve vibes vaak heel dun is. De film besteedt uiteraard ook scheepsladingen aandacht aan de leerlingen: de verschillende culturele achtergronden, vooroordelen en de rebelse leeftijd zorgen ervoor dat er elke dag wel een clash is (is het niet met de leraars, dan wel met elkaar). De pertinente vraag die tussen de regels wordt gesteld is belangrijk: hoe ga je om met gezag, discipline en macht in ‘wij vs. zij’-situaties. Leraar tegenover leerling, jong versus oud, machthebber tegenover machteloze… het wordt hier op de schoolbanken geportretteerd, maar het is uiteraard allemaal netjes extrapoleerbaar naar het leven daarbuiten.

Entre Les Murs

Ja, er zit veel maatschappelijke relevantie en discussievoer in “Entre Les Murs”, maar dit blijft in de eerste plaats ook ontzettend lekker smakend filmvoer, een levendige mengelmoes waarin ook heel wat afgelachen mag en kan worden. Eentje uit en voor het hart, waarin zelfs gesprekken over de subjonctif imparfait een entertainende eerlijkheid meekrijgen. Of hoe een film die gedurende twee uur enkel maar gesprekken toont tussen een leraar en leerlingen (afgewisseld met observaties uit de leraarskamer) synoniem is met een pakkend portret van de hedendaagse multiculturele samenleving. Verplichte kost.

Alex De Rouck

Synopsis

François is een jonge leraar Frans in een klas van het 4de jaar in een moeilijk college. Hij aarzelt niet om Esmeralda, Souleimane, Khoumba en de anderen uit te dagen in stimulerende polemieken, als was de taal zelf de echte inzet. Maar het aanleren van democratie kan echte risico’s inhouden.

Winnaar van de 'Gouden Palm' op het Filmfestival van Cannes (2008).